सोरायसिस हा एक दीर्घकालीन autoimmune आजार आहे ज्यात तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती चुकून निरोगी त्वचा पेशींवर हल्ला करते. सामान्य त्वचा 28-30 दिवसांत पुन्हा तयार होते, पण सोरायसिसमध्ये हे फक्त 3-4 दिवसांत होते. यामुळे जाड, चंदेरी खपल्या आणि लाल, सुजलेले डाग तयार होतात. IL-17 नावाचे chemical हे याचे मुख्य कारण आहे.

नाही! सोरायसिस अजिबात संसर्गजन्य नाही. सोरायसिस असलेल्या व्यक्तीला स्पर्श केल्याने, एकाच तलावात पोहल्याने किंवा जेवण-कपडे share केल्याने तो होत नाही. हा एक autoimmune आजार आहे जो genetics आणि रोगप्रतिकारक शक्तीच्या बिघाडामुळे होतो. दुर्दैवाने, लोकांमध्ये हा गैरसमज आहे ज्यामुळे रुग्णांना सामाजिक भेदभाव सहन करावा लागतो.

होय, सोरायसिसमध्ये मजबूत अनुवांशिक घटक आहे. Heritability 60-90% आहे. एका पालकाला सोरायसिस असल्यास मुलात 28% शक्यता असते. दोघांना असल्यास 65% धोका. 80+ genes ओळखले गेले आहेत, HLA-C*06:02 सर्वात मजबूत genetic risk factor आहे. परंतु genes असणे म्हणजे तुम्हाला सोरायसिस होईलच असे नाही.

मुख्य प्रकार: 1) Plaque Psoriasis (80-90% cases) - जाड लाल डाग आणि चंदेरी खपल्या, 2) Guttate - लहान ठिपक्यांसारखे lesions, 3) Inverse - त्वचेच्या घडींमध्ये गुळगुळीत लाल डाग, 4) Pustular - पू असलेले फोड, 5) Erythrodermic - संपूर्ण शरीरावर लालसरपणा (गंभीर), 6) Nail Psoriasis - नखांमध्ये खड्डे, 7) Scalp Psoriasis - डोक्यावर जाड खपल्या.

मुख्य triggers: 1) Stress - दाहक chemicals सोडले जातात, 2) त्वचेला इजा (कापणे, जळणे) - Koebner phenomenon, 3) Infections - विशेषतः strep throat, 4) हवामान - हिवाळ्यात वाढतो, 5) काही औषधे - beta-blockers, lithium, 6) दारू आणि धूम्रपान, 7) लठ्ठपणा, 8) सूर्यप्रकाशाचा अभाव.

दीर्घकाळ steroid cream वापरल्यास गंभीर दुष्परिणाम: 1) त्वचा पातळ होणे (Atrophy) - Research मध्ये 16 दिवसांत 15% पातळ होणे दिसले, 2) Rebound Flare - थांबवल्यावर सोरायसिस आधीपेक्षा वाईट, 3) Stretch Marks - कायमचे नुकसान, 4) सहज जखम होणे, 5) रंग बदलणे. सर्वात धोकादायक: दीर्घ steroid वापरामुळे Psoriatic Arthritis trigger होऊ शकतो.

होय! Cold-pressed (लाकडी घाण्याचे) खोबरेल तेल उत्तम आहे. यात anti-inflammatory आणि moisturizing गुणधर्म आहेत. फायदे: ओलावा lock करते, कोरडेपणा-खाज कमी करते, त्वचा barrier मजबूत करते. Scalp psoriasis मध्येही फायदेशीर. आंघोळीच्या 3 मिनिटांत लावा जेव्हा त्वचा ओलसर असते.

होय! White petrolatum (Vaseline Pure Jelly) dermatologists ची top recommendation आहे. हे त्वचेवर protective barrier बनवते, ओलावा seal करते. Research मध्ये दिसले की हे psoriasis च्या damaged skin barrier repair करण्यास मदत करते. Tips: Fragrance-free version घ्या, आंघोळीच्या 3 मिनिटांत लावा.

Liquid Paraffin एक emollient आहे जो त्वचेवर barrier बनवतो आणि पाणी loss रोखतो. Studies मध्ये दिसले की हे transepidermal water loss effectively कम करते. गंभीर कोरडेपणा, guttate, किंवा unstable psoriasis मध्ये खासकरून उपयुक्त. Research मध्ये glycerol, vaseline आणि liquid paraffin च्या combination ने अधिक चांगले परिणाम दिसले.

Homeopathy constitutionally उपचार करते - मूळ कारण (रोगप्रतिकारक असंतुलन) संबोधित करते. फरक: 1) संपूर्ण आरोग्य इतिहासावर आधारित वैयक्तिक औषध, 2) Steroids सारखे dependency किंवा rebound नाही, 3) Stress, पचन सारख्या संबंधित समस्या एकत्र उपचार, 4) दीर्घकालीन remission हे लक्ष्य. सुरुवातीला वेळ लागतो पण परिणाम टिकाऊ असतात.