रोज 50-100 केस गळणे normal आहे। Problem तेव्हा: 100 पेक्षा जास्त रोज गळतात, Parting रुंद होतेय, टक्कल दिसतंय, किंवा Hairline मागे सरकतेय। Doctor ला दाखवा जर regrowth होत नाही।

केस गळण्याची कारणे: Genetics (वंशपरंपरागत), Hormones (DHT, Thyroid, PCOS), Nutrition कमी (Iron, Protein, Vitamin D), Stress, Medical conditions, Medicines (Chemotherapy), आणि खराब Hair care habits।

केस 4 phases मध्ये वाढतात: Anagen (वाढणे) - 3-5 वर्षे, Catagen (transition) - 2-3 आठवडे, Telogen (rest) - 2-3 महिने, Exogen (shedding) - जुने पडतात नवे येतात। कोणत्याही phase मध्ये problem = Hair fall।

पुरुषांमध्ये सर्वात common hair loss। 70 वर्षापर्यंत 70% पुरुषांना होतो। Genetics आणि DHT hormone मुळे follicles आटतात। Pattern: आधी 'M' shape hairline, मग crown वरून केस। लवकर treatment = चांगला result।

50 वर्षापर्यंत 40% स्त्रियांना होतो। पूर्ण टक्कल होत नाही। Signs: Parting रुंद, scalp वर केस पातळ। कारणे: Genetics, menopause, PCOS। Homeopathy hormonal root cause बरा करते।

PCOS मध्ये male hormones (androgens) वाढतात। यामुळे: Scalp वर केस पातळ, चेहऱ्यावर केस जास्त (hirsutism) - उलटा effect! Periods irregular, acne पण। Constitutional Homeopathy PCOS holistically treat करते।

हो! Stress मुळे 'Telogen Effluvium' होतो। Cortisol hormone केसांना लवकर rest mode मध्ये पाठवतो। Stressful event नंतर 2-3 महिन्यांनी केस गळतात। Stress manage झाला की ठीक होतो।

हो, Pattern Baldness मध्ये genetics चा मोठा role। वडील, आजोबा, मामांमध्ये टक्कल असेल तर risk आहे। Genes DHT sensitivity ठरवतात। पण लवकर treatment ने slow किंवा improve होऊ शकते।

Autoimmune condition जिथे body स्वतःच्या follicles वर attack करते। Signs: अचानक गोल patches मध्ये केस गळणे - scalp, beard, eyebrows वर। बऱ्याचदा स्वतः ठीक होतो। Constitutional Homeopathy autoimmune tendency ठीक करते।

कोणत्याही वयात। Male Pattern: Teens मध्येच, common 30s-40s। Female Pattern: Menopause नंतर, PCOS मुळे आधी पण। Early signs: पुरुषांमध्ये temples, स्त्रियांमध्ये parting रुंद। लवकर treatment = best results।

हो! Success कारणावर depend करतो। Nutrition कमी, Thyroid, stress, PCOS - बऱ्याचदा पूर्ण बरा। Genetic hair loss - लवकर treatment ने slow/regrowth possible। Follicles damage होण्याआधी सुरू करा।

Homeopathy Constitutional approach घेते: पूर्ण case analyse, ROOT CAUSE identify (hormonal, stress, deficiency), Individualized medicine ने balance restore। Related problems (PCOS, thyroid) पण बरे। Living follicle वर काम।

Stress-related: 3-6 महिने। Nutritional deficiency: 6-12 महिने। Hormonal (PCOS/thyroid): 6-12 महिने। Pattern baldness: 6-12 महिने improvement, ongoing treatment जरूरी। केस महिन्याला 1cm वाढतात - patience!

Transplanted केसांचा permanent result। Cons: महाग (₹50,000-₹2,00,000+), बाकीचे गळणे थांबत नाही, multiple sessions। Best: 25 नंतर stable pattern baldness। Medicine continue ठेवणे जरूरी।

Minoxidil: FDA-approved, safe पण scalp irritation होऊ शकते। Continuous use जरूरी। Finasteride: फक्त पुरुषांसाठी, 1-2% मध्ये libido issue। Women avoid करा। Homeopathy side-effect free alternative।

PRP मध्ये तुमच्या रक्ताच्या platelets scalp मध्ये inject करतात। Results mixed, multiple sessions, ₹5,000-₹15,000 per session। Permanent नाही - maintenance जरूरी।

Oils केसांना condition करतात, dry scalp साठी चांगले। पण Pattern Baldness किंवा hormonal hair loss थांबत नाही। Oils dead hair shaft वर चालतात, living follicle वर नाही। Internal treatment जरूरी।

LLLT devices FDA-approved। Red light follicles stimulate। काहींमध्ये density improve। Limitations: Modest results, expensive, consistent use जरूरी। दुसऱ्या treatment सोबत addition मध्ये best।

तेव्हाच help जेव्हा deficiency असेल। आधी test करा: Iron, Vitamin D, B12, Thyroid। Random supplements harmful पण असू शकतात। Balanced diet usually enough।

Hormonal correction जरूरी: Lifestyle changes (weight loss), Anti-androgen medicines, Birth control pills। Constitutional Homeopathy PCOS holistically treat करते - periods regular, hair loss आणि facial hair दोन्ही बरे।

Protein (अंडी, fish, डाळी - केस protein ने बनतात!), Iron (पालक, बीट, गूळ), Omega-3 (salmon, अक्रोड, अळशी), Biotin (eggs, बदाम), Zinc (भोपळ्याच्या बिया), Vitamin C (आवळा - iron absorb ला help)।

Avoid: जास्त sugar (inflammation), मैदा products, High-mercury fish, दारू (dehydration), Crash diets (telogen effluvium trigger), खूप जास्त Vitamin A।

खूप जरूरी! केस 95% Keratin PROTEIN ने बनतात। कमी असल्यास केस dull, brittle। गरज: 0.8-1g/kg body weight daily। Sources: Eggs, fish, chicken, dairy, डाळी।

हो! #1 nutritional कारण, खास करून स्त्रियांमध्ये। Iron oxygen पोहोचवतो follicles पर्यंत। Ferritin check करा - 70 ng/mL च्या वर ideal। Iron Vitamin C सोबत घ्या।

Biotin (Vitamin B7) keratin production साठी जरूरी। कमी rare आहे। Supplements तेव्हाच help जेव्हा deficiency। Warning: High-dose biotin lab tests चुकीचे करतो।

हो! Follicles मध्ये Vitamin D receptors आहेत। कमी असल्यास Alopecia आणि Telogen Effluvium। Test करा - 40-60 ng/mL ideal। Sources: ऊन, fatty fish। बहुतेक Indians ला deficiency।

हो! Follicles nourish करतात, scalp inflammation कमी, shine देतात। Sources: Fatty fish, अक्रोड, अळशी, chia seeds। Vegetarians ground flaxseeds daily खा।

Hydration जरूरी - nutrients पोहोचणे, scalp healthy। पण पाणी hormonal किंवा genetic hair loss cure नाही करत। 8-10 glasses daily प्या, internal treatment पण जरूरी।

तेव्हाच जेव्हा deficiency! आधी test करा। Random supplements पैशाची बरबादी आणि harmful पण। Balanced diet usually enough। Deficiency असल्यास doctor च्या guidance मध्ये घ्या।

Low glycemic index foods, Anti-inflammatory (हळद, हिरव्या भाज्या, fish), Sugar/मैदा avoid, Spearmint tea, Healthy fats। फक्त 5-10% weight loss ने PCOS भरपूर improve होतो।

Oily scalp: प्रत्येक 2-3 दिवसांनी। Normal/Dry: प्रत्येक 3-4 दिवसांनी। Myth: धुतल्याने केस गळतात। Truth: रोज धुवा किंवा weekly - तेवढेच गळतात। Gentle sulphate-free shampoo वापरा।

हो! 'Traction Alopecia' होतो। High-risk: Tight ponytails, braids, buns, extensions। Signs: Hairline मागे जाणे। Prevention: Loose styles, position बदलत राहा। लवकर पकडल्यास reverse होऊ शकते।

हो, जास्त heat ने keratin damage। Risks: Dryness, breakage, split ends। Safe: Heat protectant spray, medium settings, air dry जेव्हा शक्य। हे breakage आहे true hair fall नाही।

Chemicals damage करू शकतात पण RARELY temporary shedding। Safe: Patch test नेहमी, ammonia-free colors, deep condition। Scalp जळल्यास लगेच थांबवा।

नाही! Myth आहे। जास्त brushing ने breakage आणि healthy केस निघतात। फक्त detangle करा, wet hair वर wide-toothed comb, खालून वर।

Oil ने hair shaft condition होतो, dry scalp moisturize। Best: Coconut, Almond, Mustard। Limitation: Dead shaft वर काम करतात - नवीन केस आणत नाहीत, hormonal loss थांबवत नाहीत।

Indirectly हो! Blood circulation improve, stress कमी, hormones balance, insulin resistance कमी (PCOS)। Best: Moderate cardio आणि yoga। Over-exercising avoid करा।

झोप crucial - cell regeneration झोपताना होते, कमी झोपेने cortisol वाढतो। 7-8 तास quality sleep, silk pillowcase, रात्री केस loose ठेवा।

Dandruff स्वतः hair loss करत नाही, पण खाजवल्याने follicles damage। Seborrheic dermatitis hair fall worse करू शकतो। Anti-dandruff shampoo वापरा, खाजवू नका।

हो! Blood flow कमी, oxidative stress, hormone imbalance, aging लवकर। Smokers मध्ये जास्त grey hair आणि hair loss। सोडल्यास overall health आणि केस improve।

25% लोकांमध्ये Telogen Effluvium होतो। Causes: आजाराचा stress, ताप, inflammation। Infection नंतर 2-3 महिन्यांनी सुरू, 3-6 महिन्यांत बरे। Constitutional treatment recovery speed करते।

Pregnancy मध्ये केस fuller (hormones)। Delivery नंतर 3-6 महिन्यांनी heavy shedding (postpartum telogen effluvium)। Temporary - baby च्या first birthday पर्यंत बरे। 12 महिन्यांनंतरही असल्यास thyroid/iron check।

हो! Hypo आणि Hyperthyroidism दोन्हीमुळे। Signs: Diffuse thinning, dry brittle केस, eyebrow पातळ। TSH check करा। Thyroid control झाल्यावर 6-12 महिन्यांत regrow।

Androgens (DHT) चा effect: Scalp वर → loss, Face वर → growth (hirsutism)। PCOS मध्ये common। Solution: Hormonal imbalance बरा करा। Homeopathy दोन्ही address करते।

हो, estrogen कमी झाल्याने DHT effect दिसतो। केस पातळ, dry, parting रुंद। या वयात iron, vitamin D deficiency common। Nutritional support आणि constitutional treatment ने relief।

हो! Poor circulation, blood sugar damage, stress-triggered shedding, slow healing। चांगला blood sugar control जरूरी। Scalp infections चा risk पण वाढतो।

हो! Iron deficiency anemia major कारण, खास करून स्त्रियांमध्ये। Oxygen follicles पर्यंत पोहोचत नाही। Symptoms: थकवा, pale skin। Ferritin 70+ असायला हवे।

हो! Gut nutrients absorb करतो, inflammation affect, hormone metabolism। Gut-friendly: Probiotics, fiber, processed foods avoid। Healthy gut = better hair।

कधी कधी। Red flags: Sudden patchy loss (alopecia areata), थकवा सोबत (thyroid), joint pain (lupus), scalp scarring। जलद loss किंवा systemic symptoms असल्यास doctor ला दाखवा।

Depends: Stress-related: हो 6-12 महिने। Nutrition कमी: हो। Pattern baldness: लवकर treatment ने possible। Alopecia areata: बऱ्याचदा regrow पण recur होऊ शकतात। Scarring: permanent। लवकर treatment critical!